Facetpijn

Wat is facetpijn?

Facetpijn (facetsyndroom) is gedefinieerd als pijn die ontstaat uit iedere structuur die een onderdeel uitmaakt van de facetgewrichten, inclusief het fibreuze kapsel, synoviale membraan, hyaliene kraakbeen en het bot (Cohen & Raja, 2007).

Facetpijn Facetpijn

Wat zijn facetgewrichten?

Alle wervels staan als blokjes op elkaar gestapeld. De facetgewrichten en de tussenwervelschijven vormen samen de verbinding tussen de verschillende wervels. Zij zorgen er ook voor dat de wervels ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. De ruggenwervels zijn aan de achterzijde via gewrichtjes onderling met elkaar verbonden. Dat zijn de facetgewrichtjes.

Wat veroorzaakt facetpijn?

Door een trauma, verschoven wervel of ‘slijtage’ (de rug zakt een beetje in, de facetgewrichten komen strakker tegen elkaar aan te staan), bijvoorbeeld artrose, kunnen deze gewrichtjes en/of hun omliggende weefsels (het gewrichtskapsel) geïrriteerd raken, gaan ontsteken of pijnlijk zijn.

Facetpijn als pijnlijke gewrichtsprikkeling

Ongetwijfeld hangt het facetsyndroom in de meeste gevallen oorzakelijk samen met een discusdegeneratie. Elke afwijking van de tussenwervelschijf heeft een nadelige invloed op de stabiliteit van de beide aangrenzende wervels en daardoor op de intervertebrale gewrichten (facetgewrichten). Een op zichzelf pijnloze afwijking van de tussenwervelschijf kan aldus leiden tot pijnlijke gewrichtsprikkeling, met kraakbeenprikkeling, op den duur leidend tot spondylartrose, de zogenaamd ‘degeneratieve’ gewrichtsverstijving. Wellicht ook dat het meespelen van andere oorzakelijke factoren als discusdegeneratie mede debet is aan het veelal slechts geringe effect van lumbale ‘facetdenervatie’, het verdoven en uitschakelen van de zenuwtakken die het facetgewricht van gevoel voorzien.

Facetpijn uit zich op verschillende manieren

Pijn die wordt veroorzaakt vanuit de facetgewrichten kan zich op verschillende manieren uiten: op de voorgrond staat lage rugpijn, vnl. aan één zijde, soms beiderzijds. Hierbij kan de pijn uitstralen naar lies, voor-, zij- of achterkant van het bovenbeen. Bij lichamelijk onderzoek is er vaak drukpijn in de lage rug.

Hoe wordt de diagnose facetpijn gesteld?

Er zijn geen minimum eisen voor het stellen van de diagnose facetpijn. In zijn algemeenheid wordt aangenomen dat de diagnose facetpijn waarschijnlijker wordt met het toenemen van voldoen aan de onderstaande criteria. Dit is echter niet gevalideerd in onderzoek.

De arts kan op een röntgenfoto bekijken of er iets mis is met de wervel en/of een facetgewricht. Een MRI-scan laat zien of er vocht in het gewricht zit; dat wijst op een ontsteking. Eventueel kan een pijnspecialist een zogenoemde proefblokkade’ doen. Daarbij wordt het gewricht tijdelijk verdoofd om te kijken of de pijn daadwerkelijk vanuit het facetgewricht afkomstig is.

Wij stellen de diagnose facetpijn d.m.v. de anamnese en lichamelijk onderzoek. Facetpijn heeft een karakteristiek klachtenbeeld. Dit beeld moet naar voren komen bij het intakegesprek. En wij kunnen dit combineren met bepaalde testen.

Wat zijn de oorzaken van facetpijn?

De facetgewrichten kunnen pijnlijk worden door verschillende oorzaken:

  • Ouderdom (de rug zakt een beetje in, de facetgewrichten komen strakker tegen elkaar aan te staan)
  • Een scheve rug (scoliose)
  • Als gevolg van een trauma (val achterover met name)
  • Bij lichte verschuiving van ruggenwervels t.o.v. elkaar.
    Als gevolg van deze tussenwervelschijfdegeneratie zullen ook de achterste facetgewricbten meer belast worden. Bij verhoging van druk op de gewrichtsstructuren kan er pijn ontstaan: facetpijn of gewrichtskapselpijn genoemd. Deze klachten komen eerder voor bij oudere personen. Strek (Extensie) posities van de rug zijn pijnlijk.

Weer kunnen wandelen met je kleinkind.